Iedereen die wel eens heeft gevlogen, gedoken of diep onder water is geweest, kent het gevoel: druk op je oren die maar niet weg wil. Je slikt, beweegt je kaak, misschien helpt het een beetje. Maar vaak komt er één techniek bovendrijven die wél werkt: de valsalva manoeuvre.
Het klinkt ingewikkeld, maar in de praktijk is het een eenvoudige en veelgebruikte manier om de druk in je oren te regelen. In deze blog leggen we uit wat de valsalva manoeuvre is, wanneer je hem gebruikt en waar je op moet letten.
Wat is de valsalva manoeuvre?
De valsalva manoeuvre is een techniek waarbij je lucht via je neus probeert uit te blazen terwijl je neus en mond gesloten zijn. In simpele termen: je knijpt je neus dicht, houdt je mond gesloten en blaast voorzichtig.
Door deze drukopbouw wordt de buis van Eustachius geopend. Dit is het kanaal dat je middenoor verbindt met je keelholte. Zodra die buis open gaat, kan de druk in je middenoor zich aanpassen aan de druk van buitenaf.
Het resultaat is dat bekende “plopje” in je oren. Dat is precies wat je wilt.
Wanneer gebruik je de valsalva manoeuvre?
De valsalva manoeuvre wordt vooral gebruikt bij drukverschillen. Denk aan situaties zoals:
- Tijdens het afdalen én stijgen bij het duiken
- In een vliegtuig, vooral bij het opstijgen en landen
- Bij diep zwemmen of snorkelen
- Soms zelfs bij hoogteverschillen in de bergen
In al deze situaties verandert de omgevingsdruk. Je middenoor moet zich daaraan aanpassen om klachten te voorkomen. De valsalva manoeuvre helpt dat proces te ondersteunen.
Waarom is klaren zo belangrijk?
Klaren — het gelijkmaken van de druk in je oren — is essentieel om pijn en schade te voorkomen. Als de druk in je middenoor niet meebeweegt, ontstaat er spanning op het trommelvlies.
Dat kan leiden tot een drukkend gevoel, pijn of een dof gehoor. In ernstigere gevallen kan barotrauma ontstaan: schade aan het oor door drukverschillen.
Zowel bij het afdalen als bij het stijgen is klaren belangrijk. Bij afdalen moet er lucht bij in het middenoor, bij stijgen moet overtollige druk juist weg kunnen.
Hoe voer je de valsalva manoeuvre goed uit?
De techniek is eenvoudig, maar de uitvoering maakt het verschil. Zo doe je het goed:
- Knijp je neus dicht met je vingers
- Sluit je mond
- Blaas voorzichtig, alsof je je neus wilt snuiten
- Stop zodra je een lichte drukverandering voelt
Belangrijk: het gaat om gecontroleerde druk, niet om kracht. Hard blazen is niet effectiever en kan juist schade veroorzaken.
Veelgemaakte fouten
De grootste fout is te hard blazen. Dat lijkt logisch — meer druk is sneller resultaat — maar kan juist leiden tot irritatie of schade aan het oor.
Een andere fout is te laat beginnen. Wacht niet tot je pijn voelt, maar begin al vroeg met klaren. Regelmatig kleine correcties werken beter dan één grote poging achteraf.
Ook klaren met een verkoudheid of verstopte neus kan problemen geven. De buis van Eustachius werkt dan minder goed, waardoor de druk moeilijker wordt gereguleerd.
Wat als de valsalva manoeuvre niet werkt?
Soms lukt klaren niet, hoe goed je het ook probeert. In dat geval is het belangrijk om niet te forceren. Stop, neem rust en probeer het later opnieuw.
Blijf je problemen houden met drukvereffening? Dan kan het verstandig zijn om te kijken naar extra ondersteuning, zoals drukregulerende oordoppen.
Drukregulerende oordoppen als ondersteuning
Voor mensen die regelmatig moeite hebben met klaren, kunnen drukregulerende oordoppen een uitkomst zijn. Deze oordoppen bevatten een venting die drukverschillen geleidelijker doorlaat.
Daardoor krijgt je middenoor meer tijd om zich aan te passen, zowel bij het afdalen als bij het stijgen. Dit maakt het klaren minder belastend en vaak ook effectiever.
Bij Zwemdopje kun je terecht voor dit soort oplossingen. Hier kun je zonder afspraak binnenlopen voor de zwemdoppeninloop. Binnen tien minuten worden afdrukken van je oren gemaakt, die in het eigen atelier worden afgewerkt.
Binnen twee werkdagen zijn je oordoppen klaar en kun je ze ophalen of worden ze opgestuurd. Ze zijn bovendien te personaliseren in verschillende kleuren en met keuze uit duizenden plaatjes en glitters.
Extra praktisch: een koordje
Voor watersporters en duikers is er een handige extra optie. Oordoppen kunnen worden voorzien van een meegegoten koordje. Hiermee bevestig je ze aan je wetsuit of badkleding.
Dat voorkomt dat je ze kwijtraakt tijdens het duiken of zwemmen. Zeker onder water is dat geen overbodige luxe.
Luister naar je oren
De valsalva manoeuvre is een eenvoudige, effectieve techniek om druk in je oren te reguleren, mits je hem op de juiste manier gebruikt.
Forceer niets, begin op tijd en luister naar de signalen van je lichaam. Je oren geven meestal duidelijk aan wanneer iets niet goed gaat.
Met de juiste techniek en eventueel extra ondersteuning zorg je ervoor dat drukverschillen geen probleem worden, maar gewoon onderdeel zijn van je ervaring — of dat nu onder water is of hoog in de lucht.
